HỌC HỎI 5 PHÚT MỖI CHÚA NHẬT (BÀI 1-11)

GIÁO PHẬN CẦN THƠ

BAN MỤC VỤ

   

LINK TẢI VỀ 4 PPT 97-2013 GL5P MV.B:

 

 

4 PPT  97-2003 GL5P MVB

 

 

 

HỌC HỎI 5 PHÚT MỖI CHÚA NHẬT

Từ Chúa Nhật I Mùa Vọng - Chúa Nhật VI Thường Niên

 

LINK TẢI VỀ 11 BÀI GL 5 PHÚT GPCT VÀ 4 PPT GLMV:

 

4 PPT  GL5P MVB & 11 BAI GL5P GPCT

 

 

GIÁO HUẤN SỐ 1 - Chúa nhật ngày 03.12.17. PAGEREF _Toc499704428 \h 3

GIÁO HUẤN SỐ 2 - Chúa nhật ngày 10.12.17. PAGEREF _Toc499704429 \h 5

GIÁO HUẤN SỐ 3 - Chúa nhật ngày 17.12.17. PAGEREF _Toc499704430 \h 9

GIÁO HUẤN SỐ 4 - Chúa nhật ngày 24.12.17. PAGEREF _Toc499704431 \h 11

GIÁO HUẤN SỐ 5 - Chúa nhật ngày 31.12.17. PAGEREF _Toc499704432 \h 15

GIÁO HUẤN SỐ 6 - Chúa nhật ngày 07.01.18. PAGEREF _Toc499704433 \h 18

GIÁO HUẤN SỐ 7 - Chúa nhật ngày 14.01.18. PAGEREF _Toc499704434 \h 19

GIÁO HUẤN SỐ 8 - Chúa nhật ngày 21.01.18. PAGEREF _Toc499704435 \h 20

GIÁO HUẤN SỐ 9 - Chúa nhật ngày 28.01.18. PAGEREF _Toc499704436 \h 22

GIÁO HUẤN SỐ 10 - Chúa nhật ngày 04.02.18. PAGEREF _Toc499704437 \h 24

GIÁO HUẤN SỐ 11 - Chúa nhật ngày 11.02.18. PAGEREF _Toc499704438 \h 25

 

 

Chương trình Học hỏi 5 phút mỗi Chúa Nhật năm 2018 có 3 phần :

- 4 Chúa Nhật Mùa Vọng : Học hỏi về Thư Mục Vụ của HĐGM Việt Nam năm 2017.

- 7 Chúa Nhật tiếp theo (Mùa Giáng Sinh và Thường Niên trước Mùa Chay) : Học hỏi về chủ đề của năm 2018 “Mục Vụ Gia đình: đồng hành với các gia đình trẻ”, theo “Tâm Thư gởi gởi các gia đình của HĐGMVN 2016”.

- 41 Chúa Nhật còn lại : Học hỏi Giáo Lý, theo Bản Hỏi Thưa Giáo Lý Công Giáo của Hội đồng Giám mục Việt Nam 2013, phần thứ hai: Các Bí Tích; và phần thứ tư: Kinh nguyện Kitô giáo.

Mỗi tuần có một câu hỏi - thưa (đã được in trong Lịch Công Giáo) / cùng với phần “Gợi ý học hỏi” dành cho người trình bày, giúp giải thích và khai triển câu hỏi - thưa cách dễ dànmg hơn.

Nên chiếu trên màn hình (powerpoint) câu hỏi - thưa để mọi người đọc chung.

Tuy đã cố gắng, nhưng do khả năng hạn hẹp, nên kính xin Quý Cha bổ túc và sửa chữa, nếu có chi thiếu sót hoặc sai lệch.

Xin chân thành cám ơn Quý Cha và kính chúc Quý Cha Mùa Vọng thật sốt sắng và nhiều ơn Chúa.


 

 

GIÁO HUẤN SỐ 1 - Chúa nhật ngày 03.12.17

CHỦ ĐỀ MỤC VỤ CỦA NĂM 2018

H. Hai chủ đề mục vụ quan trọng của Giáo Hội Việt Nam trong năm 2018 là gì?

T. Đó là hai chủ đề sau:

- Một là: tiếp tục quan tâm đến Mục vụ gia đình, với điểm nhấn là đồng hành với các gia đình trẻ.

- Hai là: kỷ niệm 30 năm Toà Thánh nâng 117 vị Tử đạo lên hàng hiển thánh.

Giải thích:

1. Chủ đề Mục vụ gia đình:

- Như chúng ta đã biết, chương trình mục vụ mà HĐGM định hướng cho 3 năm (2017-2019) là Mục vụ gia đình, với điểm nhấn cho từng năm:

+ 2017: Chuẩn bị cho các bạn trẻ bước vào đời sống hôn nhân

+ 2018: Đồng hành với các gia đình trẻ

+ 2019: Đồng hành với các gia đình có hoàn cảnh đặc biệt

- Nhìn lại năm 2017, HĐGM cho rằng đã có những hoa trái tích cực, từ những nỗ lực được ghi nhận qua báo cáo từ các Giáo phận, cụ thể[1]:

+ Việc học giáo lý hôn nhân được chú trọng hơn tại các giáo xứ;

+ Nhiều sáng kiến được áp dụng để giúp các bạn trẻ khám phá vẻ đẹp, sự cao quý và tầm quan trọng của hôn nhân Kitô giáo;

+ Mục vụ hôn nhân cũng là đề tài của các cuộc thường huấn linh mục ở cấp giáo phận cũng như giáo tỉnh.

- HĐGM đưa ra chủ đề mục vu cho năm 2018 là: Mục vụ gia đình - Đồng hành với các gia đình trẻ[2].

- Hướng ánh nhìn về các gia đình trẻ, HĐGM đưa ra những nhận định như sau[3]:

+ Dấu hiệu tích cực: những chứng từ tốt đẹp nơi nhiều cặp vợ chồng trẻ Công giáo

++ chấp nhận những hy sinh lớn lao, vượt qua mọi khó khăn thử thách để sống trung thành với giao ước hôn nhân

++ nhiều vợ chồng đã can đảm giữ mầm sống trong mọi hoàn cảnh

++ có những đôi bạn chấp nhận tình trạng son sẻ suốt đời, vượt qua cám dỗ muốn sử dụng những phương pháp trợ giúp Giáo Hội không cho phép, đồng thời đón nhận và thực thi tình phụ mẫu thiêng liêng qua việc đảm nhận những hoạt động tông đồ, bác ái xã hội với lòng nhiệt thành hân hoan

++ nhiều bậc cha mẹ dù nghèo về kinh tế, vẫn cố gắng chu toàn bổn phận chăm lo cho con cái được giáo dục toàn diện về thể dục, trí dục, cũng như đức dục và tâm linh.

+ Dấu hiệu tiêu cực: nhiều thách đố và khó khăn trong đời sống gia đình

++ chịu ảnh hưởng trào lưu hưởng thụ, sống ảo, sống gấp và quan niệm lệch lạc về hôn nhân

++ hậu quả: phá thai, sống thử, kết hợp đồng tính, ly dị, lựa chọn giới tính.

2. Chủ đề kỷ niệm 30 năm Toà Thánh nâng 117 vị Tử đạo lên hàng hiển thánh:

- HĐGM viết: “Nhân dịp này, chúng tôi muốn hướng anh chị em tới một gia đình lớn hơn là Giáo Hội Công giáo Việt Nam, trải dài trong suốt bề dày lịch sử truyền bá đức tin. Năm 2018, chúng ta sẽ kỷ niệm 30 năm Toà Thánh nâng 117 vị Tử đạo lên hàng hiển thánh”.[4]

GIÁO HUẤN SỐ 2 - Chúa nhật ngày 10.12.17

ĐỒNG HÀNH VỚI CÁC GIA ĐÌNH TRẺ

H. Theo Tông Huấn “Niềm vui của tình yêu” (số 223), Giáo hội đồng hành với các gia đình trẻ bằng cách nào?

T. Bằng cách giúp các đôi vợ chồng trẻ hiểu rằng:

- Hôn nhân là một hành trình dài, trong đó mỗi người phải gạt đi những ảo tưởng để đón nhận bạn đời của mình như họ là, cùng nhau nên hoàn thiện hơn mỗi ngày;

- Hành trình này đòi hỏi sự kiên nhẫn, hiểu biết, hy sinh và quảng đại;

- Hành trình đó giúp đôi bạn đào sâu và làm phong phú hơn quyết định của họ khi bước vào đời sống hôn nhân.

Giải thích:

- Trong Tông huấn Amoris Laetitia, ĐTC Phanxicô đã viết: “Các Nghị phụ Thượng Hội đồng đã cho thấy “những năm đầu tiên của hôn nhân là một thời kì rất quan trọng và tế nhị, trong đó các đôi vợ chồng ngày càng ý thức hơn về những thách đố và ý nghĩa của hôn nhân. Bởi thế cần phải có một sự đồng hành mục vụ tiếp theo sau khi cử hành bí tích (cf. Familiaris Consortio, Phần III). Trong việc mục vụ này sự có mặt của các đôi vợ chồng có kinh nghiệm rất quan trọng. Giáo xứ được xem là nơi mà các cặp vợ chồng có kinh nghiệm như thế sẵn sàng phục vụ để có thể giúp cho những đôi vợ chồng trẻ, có thể cùng với sự hợp tác của các hiệp hội, các phong trào thuộc Hội thánh và các cộng đoàn mới. Cần khích lệ các đôi vợ chồng trẻ có một thái độ cơ bản sẵn sàng tiếp nhận quà tặng tuyệt vời là con cái. Cần lưu ý đến tầm quan trọng của linh đạo gia đình, việc cầu nguyện và tham dự Thánh lễ Chúa nhật, khuyến khích các đôi vợ chồng nên gặp gỡ đều đặn để thúc đẩy phát triển đời sống thiêng liêng và liên đới với nhau trong những đòi hỏi cụ thể của đời sống. Phụng vụ, thực hành việc đạo đức và thánh lễ được cử hành cho các gia đình, đặc biệt là vào dịp kỉ niệm hôn nhân, đã được đề cập như là những điều rất quan trọng để thúc đẩy việc loan báo Tin mừng qua gia đình”.

- Thật vậy, cần nhìn tất cả mọi sự ấy như một hành trình tiệm tiến đôi bạn phải đi qua cách kiên trì và quyết liệt, không như những kẻ ráng giữ mình trung tín cho bằng là, họ không ngừng trở nên trung tín mỗi ngày một hơn. Vượt trên những xung lực thuộc bản năng và tình cảm tự nhiên, đôi bạn cần sống mối quan hệ với trách nhiệm, trung thành với những bổn phận của mình, và tinh thần hy sinh. Cuộc sống sẽ không thiếu những lúc căng thẳng, nhưng luôn có thể vượt qua được. Cần vun xới sự đối thoại giữa hai vợ chồng và đưa vào gia đình tinh thần các mối phúc thật: khiêm nhu, hiền lành, biết thương cảm, thái độ công bằng đối với những khác biệt của nhau, ước muốn hòa bình. Trên hành trình này có Chúa Thánh Thần hiện diện và hoạt động, Ngài được ban cho trong ngày ta thành hôn và lại được thông ban mỗi ngày, Ngài giúp ta sống trong sự thật tình yêu phu thê bởi Ngài cho sinh hạ và lớn lên trong các vợ chồng chính Chúa Giêsu.

 

GIÁO HUẤN SỐ 3 - Chúa nhật ngày 17.12.17

NHỮNG VIỆC LÀM CỤ THỂ CỦA LM VÀ CĐ. GIÁO XỨ TRONG VIỆC ĐỒNG HÀNH VỚI CÁC GIA ĐÌNH TRẺ

H. Những việc làm cụ thể của linh mục và cộng đoàn giáo xứ trong việc đồng hành với các gia đình trẻ là gì?

T. Đó là những việc cụ thể qua sau đây:

- Một là: cổ võ việc cầu nguyện chung trong gia đình, năng tham dự Thánh Lễ và lãnh nhận các bí tích;

- Hai là: tổ chức những buổi tĩnh tâm cho các đôi vợ chồng trẻ;

- Ba là: tổ chức thánh lễ nhân dịp kỷ niệm hôn phối, để tạ ơn Chúa và cầu nguyện cho đời sống gia đình;

- Bốn là: tổ chức những buổi nói chuyện về đề tài cụ thể như: sinh sản và giáo dục con cái, những vấn đề thường gặp sau khi kết hôn, cách giải quyết xung đột trong gia đình;

- Năm là: chia sẻ kinh nghiệm của các đôi vợ chồng đi trước, đặc biệt gương sáng và kinh nghiệm của cha mẹ đôi bên có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với các gia đình trẻ;

- Sáu là: sinh hoạt nhóm nhỏ theo mô hình “cộng đoàn Giáo Hội cơ bản”, ở đó các gia đình trẻ có thể chia sẻ và nâng đỡ nhau cách cụ thể.

Giải thích:

- Thánh Giáo Hoàng GPII đã đề cập đến “Mục vụ sau Bí tích Hôn phối” ở số 69 trong Tông huấn Familiaris consortio, với những nét chính như sau:

+ Gia đình trẻ bắt đầu bước vào cuộc sống mới, với những giá trị và những trách nhiệm mới, những đòi hỏi phải thích nghi với cuộc sống chung và sự ra đời của con cái, họ cần được Hội Thánh địa phương và các gia đình khác giúp đỡ.

+ Nhờ sự giúp đỡ ấy, gia đình và mỗi thành viên trong gia đình khám phá ra ơn gọi và sư mạng của mình, cùng nhau xây dựng một cộng đồng yêu thương đích thực, phục vụ lẫn nhau và chu toàn trách nhiệm của mình.

+ Gia đình mới đón nhận sự giúp đỡ kín đáo, tế nhị và quảng đại của những gia đình có kinh nghiệm hơn về đời sống hôn nhân và gia đình. Đến lượt mình, họ lại giúp đỡ các gia đình khác. Đó cũng là một hình thức tông đồ để xây dựng cho nhau về nhân bản và đức tin.

+ Hội Thánh cũng quan tâm giáo dục các gia đình trẻ biết sống tình yêu vợ chồng cách có trách nhiệm, đón nhận và giáo dục con cái, phục vụ sự sống, góp phần xây dựng Hội Thánh và xã hội.

- Dựa vào những giáo huấn về gia đình của Giáo hội, HĐGM VN đã liệt kê những việc làm hết sức cụ thể trong số 4: “Các linh mục và các cộng đoàn giáo xứ đóng vai trò quan trọng trong việc đồng hành này, cụ thể qua những việc sau:

+ Cổ võ việc cầu nguyện chung trong gia đình, năng tham dự Thánh Lễ và lãnh nhận các bí tích;

+ Tổ chức những buổi tĩnh tâm cho các đôi vợ chồng trẻ;

+ Tổ chức thánh lễ nhân dịp kỷ niệm hôn phối, để tạ ơn Chúa và cầu nguyện cho đời sống gia đình;

+ Tổ chức những buổi nói chuyện về đề tài cụ thể như: sinh sản và giáo dục con cái, những vấn đề thường gặp sau khi kết hôn, cách giải quyết xung đột trong gia đình;

+ Chia sẻ kinh nghiệm của các đôi vợ chồng đi trước, đặc biệt gương sáng và kinh nghiệm của cha mẹ đôi bên có tầm ảnh hưởng quan trọng đối với các gia đình trẻ;

+ Sinh hoạt nhóm nhỏ theo mô hình “cộng đoàn Giáo Hội cơ bản”, ở đó các gia đình trẻ có thể chia sẻ và nâng đỡ nhau cách cụ thể”.

- Các vị chủ chăn của GH VN ước mong: “Các đoàn thể tông đồ quan tâm nhiều hơn đến các gia đình trẻ, có những hoạt động thích hợp để quy tụ và đồng hành với họ trong những năm đầu đời của sống hôn nhân, những năm ngập tràn hạnh phúc nhưng cũng không ít thử thách”[5].

GIÁO HUẤN SỐ 4 - Chúa nhật ngày 24.12.17

CHƯƠNG TRÌNH KỶ NIỆM 30 NĂM

BIẾN CỐ PHONG THÁNH TỬ ĐẠO VIỆT NAM

H. Chương trình kỷ niệm 30 năm biến cố phong Thánh Tử Đạo Việt Nam sẽ diễn ra thế nào?

T. Đó sẽ là một chương trình bao gồm cử hành, học hỏi và sống đức tin:

- Cử hành để tạ ơn Chúa, tôn vinh các bậc Tiền Nhân và xin các ngài bầu cử cho Giáo Hội và Quê Hương;

- Học hỏi để hiểu biết cuộc đời và ý nghĩa sự hy sinh cao cả của các ngài;

- Sống đức tin theo gương các Thánh Tử Đạo là những người trước khi chết vì Đạo thì đã sống cho Đạo, đạo làm người và Đạo làm con cái Chúa.

Giải thích:

- HĐGMVN trong số 5 của Thư MV 2017 đã viết về dịp kỷ niệm 30 năm biến cố phong Thánh Tử Đạo Việt Nam như sau: “Đây là một dấu son trong lịch sử và là niềm tự hào của Giáo Hội Việt Nam. Chúng ta hãy tạ ơn Chúa đã ban cho Giáo Hội những chứng nhân anh dũng, dám sống mầu nhiệm hạt lúa được gieo vào lòng đất, chấp nhận chết đi để mang lại nhiều hoa trái (x. Ga 12,23-25). Thật vậy, trong lễ phong thánh tại Rôma, ngày 19-6-1988, Thánh Giáo Hoàng Gioan Phaolô II đã nhắn nhủ: “Hỡi các Kitô hữu Việt Nam, chúng tôi có thể nói rằng máu Các Thánh Tử Đạo là cho anh chị em, là nguồn ân sủng để tăng trưởng đức tin. Nơi anh chị em, đức tin của cha ông chúng ta tiếp tục được thông truyền cho những thế hệ mới. Đức tin này là nền tảng giúp cho anh chị em, vừa trung thành với quê hương Việt Nam, vừa tiếp tục là những môn đệ đích thực của Đức Kitô”.

- HĐGMVN cũng phác hoạ những nét tổng quát cho chương trình cụ thể nhân dịp kỷ niệm đặc biệt này: “Kỷ niệm biến cố phong Thánh Tử Đạo là dịp để chúng ta ôn lại đời sống chứng nhân của các ngài, noi gương các ngài, sống tinh thần Phúc Âm trong mọi hoàn cảnh, cộng tác phần mình xây dựng một Giáo Hội vững mạnh và một xã hội công bằng và nhân ái. Để kỷ niệm biến cố quan trọng này, chúng tôi sẽ bàn thảo và đưa ra những đề nghị, nhằm hướng tới một chương trình bao gồm cử hành, học hỏi và sống đức tin. Cử hành để tạ ơn Chúa, tôn vinh các bậc Tiền Nhân và xin các ngài bầu cử cho Giáo Hội và Quê Hương; học hỏi để hiểu biết cuộc đời và ý nghĩa sự hy sinh cao cả của các ngài; sống đức tin theo gương các Thánh Tử Đạo là những người trước khi chết vì Đạo thì đã sống cho Đạo, đạo làm người và Đạo làm con cái Chúa”.

- Chúng ta hy vọng HĐGMVN sớm đưa ra những hướng dẫn thực hành cụ thể, để chúng ta có dịp thật thuận lợi để cùng nhau noi gương can trường của Các Thánh Tử Đạo Việt Nam trong môi trường sống cụ thể hôm nay.

 

GIÁO HUẤN SỐ 5 - Chúa nhật ngày 31.12.17

NHỮNG THÁCH ĐỐ ĐỐI VỚI CÁC GIA ĐÌNH TRẺ

H. Đâu là những thách đố đối với các gia đình trẻ hiện nay?

T. Đó là những khó khăn về mặt kinh tế và xã hội; và nhất là những tác động của văn hoá thời đại, như: chủ nghĩa cá nhân, chủ nghĩa hưởng thụ và chủ trương sống vội.

Giải thích:

Khi đi tìm những thách đố đối với các gia đình nói chung và gia đình trẻ nói riêng, chúng ta không thể nào liệt kê hết được vì chúng rất đang dạng và phức tạp. Trong tâm thư gởi các gia đình, HĐGMVN tập trung vào 2 mặt chính là kinh tế xã hội và văn hoá thời đại.

1. Kinh tế xã hội:

- Thay đổi về môi trường sống: Các thế hệ tiền nhân bao đời đã quen sống với văn hóa làng xã. Với nền văn hóa này, mọi người thấy mình được bao bọc trong thuần phong mỹ tục từ trong gia đình cho đến ngoài làng xã. Ngày nay, bối cảnh đã khác rất nhiều, vẫn trên mảnh đất mà các thế hệ tiền nhân đã sống, rất nhiều cái “ngoại lai” đã xâm nhập vào khiến môi trường sống bị “ô nhiễm”…

- Thay đổi về công ăn việc làm: ngày xưa, đa số mọi thành viên trong gia đình đều làm chung một nghề, ví dụ như làm nông nghiệp, làm gia công, làm các việc tại gia đình. Việc làm chung này tạo điều kiện thuận lợi cho mọi thành viên trong gia đình chia sẻ công việc cho nhau, đặc biệt hơn là họ có thể dễ dàng sắp xếp thời gian chung cho các sinh hoạt trong gia đình, ví dụ như ăn cơm chung, đọc kinh, cầu nguyện chung, đi lễ chung, vui chơi chung… Ngày nay thì khác, mỗi người trong gia đình làm một nghề khác nhau. Giờ làm việc nhiều khi ngược nhau:  chồng làm ca đêm, vợ làm ca ngày. Vì thế họ hầu như họ không có những sinh hoạt chung trong gia đình. Gia đình giờ đây chỉ còn là quán trọ.

2. Văn hoá thời đại

- Chủ nghĩa cá nhân: Sự ích kỷ dường như đang gia tăng trong đời sống gia đình, dẫn đến sự không ổn định và thiếu bền vững của nhiều cuộc hôn nhân, ảnh hưởng đến mối quan hệ giữa cha mẹ và con cái. Biểu hiện của nó là lòng tự ái, sĩ diện cá nhân tăng lên, đòi hỏi hạnh phúc riêng cách quá đáng mà không quan tâm đến tha nhân, sự lười biếng che lấp dưới vỏ bọc tự do…

- Chủ nghĩa hưởng thụ: Trước kia, quan niệm sống chủ đạo là “ăn no mặc ấm”. Còn nay, quan niệm sống chủ đạo là “ăn ngon mặc đẹp”. Quan niệm sống này xuất phát từ nhu cầu hưởng thụ. Nhu cầu hưởng thụ không chỉ dừng lại ở chuyện ăn, nhưng còn là nhu cầu sở hữu các đồ vật khác như điện thoại xịn, xe xịn, đồng hồ xịn…. Một khi quan niệm sống này được mọi người sùng bái cách thái quá thì giá trị của con người được thẩm định cách sai lệch.

- Chủ trương sống vội: Ngày nay nhiều nhà máy, xí nghiệp đua nhau đạt năng xuất tối đa, nhằm mang lại khoản lợi nhuận kếch xù. Vì thế, họ bắt những người làm công phải làm việc tăng ca nhiều. Điều này khiến những người công nhân luôn sống trong trạng thái vội vã, mệt mỏi: “ăn tranh thủ, ngủ khẩn trương”.  Bên cạnh đó người ta cũng bắt đầu làm quen với nếp sống “mì ăn liền”- đòi hỏi là phải có ngay. Điều này gây cho con người mất đi đức tính kiên nhẫn. Người ta không còn đủ chín chắn cho những phân định và quyết định của mình. Thái độ sống “mì ăn liền” nhiều khi khiến con người không còn đủ trân trọng những gì mình có nữa.

 

GIÁO HUẤN SỐ 6 - Chúa nhật ngày 07.01.18

ĐỂ GIA ĐÌNH TRẺ THÀNH HỘI THÁNH TẠI GIA

H. Làm sao để gia đình thành Hội thánh tại gia?

T. Gia đình là Hội Thánh tại gia khi dựng xây gia đình mình thành cộng đoàn thờ phượng, ngôi nhà hiệp thông, mái ấm nuôi dưỡng và phát triển tình yêu.

Giải thích:

Công đồng Vaticanô đã gọi gia đình là một Giáo Hội nhỏ (Ecclesia domestica). Thuật ngữ này sau đó được Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II lập lại trong Tông Huấn Familiaris Consortio. Lý do là vì “chính Mẹ Hội Thánh sinh ra, giáo dục, xây dựng gia đình Kitô hữu, bằng cách thực hiện cho nó sứ mạng mà Hội Thánh đã nhận được từ nơi Chúa mình”[6]. Bằng việc loan báo Lời Chúa, Hội Thánh nói cho gia đình biết căn tính của mình tức là gia đình phải sống thế nào cho phù hợp với ý định của Thiên Chúa; bằng các Bí Tích Hội Thánh củng cố và thánh hoá gia đình để tôn vinh Chúa; bằng việc công bố đức ái của Đức Kitô, Hội Thánh hướng dẫn gia đình sống yêu thương theo tình yêu và sự hy sinh mà Đức Kitô dành cho nhân loại.

Đến lượt mình, gia đình dự phần vào sứ mạng cứu rỗi của Hội Thánh theo cách thế riêng của mình: nhờ bí tích hôn phối “trong bậc sống và trong lãnh vực của họ, đôi bạn và cha mẹ Kitô hữu cũng có được ơn riêng dành cho họ trong lòng dân Thiên Chúa”[7]. Gia đình “nhận được” tình yêu từ Chúa Kitô để trở nên một cộng đồng được cứu rỗi và được mời gọi “truyền đạt” cho anh chị em của họ chính tình yêu của Đức Kitô, để như thế họ trở nên một cộng đồng cứu rỗi người khác. Gia đình Kitô hữu, xét dưới góc độ là cộng đồng phục vụ sự sống và tình yêu, được mời gọi góp phần tích cực phục vụ Hội Thánh trong việc sinh sản con cái có trách nhiệm và yêu thương nhau với tư cách vừa là đôi bạn đối với nhau vừa là cha mẹ đối với con cái. Cha mẹ phải là những người đầu tiên truyền thụ đạo lý cho con cái.

GIÁO HUẤN SỐ 7 - Chúa nhật ngày 14.01.18

GIA ĐÌNH: NGÔI NHÀ THỜ PHƯỢNG

H. Làm sao để gia đình thành “ngôi nhà thờ phượng”?

T. Gia đình thành “ngôi nhà thờ phượng” khi tràn ngập sự hiện diện của Chúa qua việc mọi người trong nhà cầu nguyện chung, cùng nhau lắng nghe Lời Chúa và trở nên chứng nhân của Chúa giữa lòng đời.

Giải thích[8]:

Gia đình là ngôi nhà thờ phượng khi gia đình tràn ngập sự hiện diện của Chúa. Ngài sẽ bước vào ngôi nhà của anh chị em khi mọi người trong nhà cầu nguyện chung, lắng nghe Lời Chúa và mời Chúa đến thăm: “Này Ta đứng trước cửa và gõ. Ai nghe tiếng Ta và mở cửa, Ta sẽ vào nhà người ấy, sẽ dùng bữa với người ấy, và người ấy sẽ dùng bữa với Ta” (Kh 3,20). Do đó việc lập bàn thờ và cầu nguyện chung trong gia đình là điều rất quan trọng với gia đình Công giáo. Những giờ cầu nguyện chung liên kết mọi người trong Chúa, giúp chúng ta nhận ra sự hiện diện của Chúa trong mọi biến cố gia đình, cùng nhau vượt qua những khó khăn trong cuộc sống và trở nên chứng nhân của Chúa giữa lòng đời. Đây là kinh nghiệm sống động của biết bao gia đình Công giáo để lại cho chúng ta, cũng là lời khuyên nhủ chí tình của Đức Thánh Cha Phanxicô: “Cầu nguyện trong gia đình là một phương thế ưu việt để diễn tả và củng cố đức tin phục sinh. Gia đình có thể dành ít phút mỗi ngày để quy tụ với nhau trước nhan Thiên Chúa hằng sống, nói với Ngài về những lo lắng bận tâm, cầu xin với Ngài cho những nhu cầu của gia đình, cầu nguyện cho ai đang gặp khó khăn, xin Chúa giúp ta biết sống yêu thương, tạ ơn Ngài về sự sống và về bao ơn lành khác, cầu xin Đức Trinh Nữ che chở chúng ta dưới tà áo Mẹ. Với ít lời lẽ đơn sơ thôi, nhưng những phút giây cầu nguyện đó có thể mang lại điều tốt lành lớn lao cho gia đình” (Niềm vui của tình yêu, 318).

GIÁO HUẤN SỐ 8 - Chúa nhật ngày 21.01.18

GIA ĐÌNH: MÁI ẤM CỦA LÒNG THƯƠNG XÓT

H. Làm sao để gia đình thành “mái ấm của lòng thương xót”?

T. Gia đình thành “mái ấm của lòng thương xót” khi mỗi thành viên trong gia đình đều cảm nghiệm, học tập và vun đắp tình yêu chân thật.

Giải thích[9]:

Gia đình còn là mái ấm của tình yêu và lòng thương xót. Trong thông điệp Niềm vui của tình yêu, Đức giáo hoàng Phanxicô dành phần lớn của chương bốn để suy tư về tình yêu trong hôn nhân, dựa vào Bài ca Đức Ái (1Cr 13). Theo đó, gia đình là nơi mỗi chúng ta cảm nghiệm, học tập và vun đắp tình yêu chân thật.

Đó là tình yêu kiên nhẫn, biết đón nhận người khác như họ là;

tình yêu phục vụ, không chỉ bằng cảm tính hay lời nói nhưng bằng hành động cụ thể;

tình yêu không ghen tị, nhưng trân trọng thành quả của người khác;

tình yêu không khoe khoang tự phụ, không coi mình hơn người khác;

tình yêu dịu dàng, không cứng cỏi;

tình yêu quảng đại, cho đi mà không tính toán;

tình yêu tha thứ, biết tìm hiểu người khác để thông cảm và tha thứ hơn là soi mói;

tình yêu vui với niềm vui của người khác, chứ không vui vì sự thất bại của họ;

tình yêu chịu đựng, giữ gìn miệng lưỡi, tránh xét đoán và nói xấu;

tình yêu tin tưởng tất cả nên không tìm cách thống trị nhưng tôn trọng người khác;

tình yêu hy vọng tất cả vì Thiên Chúa có thể vẽ đường thẳng bằng những nét cong;

tình yêu chịu đựng tất cả với thái độ tích cực.

GIÁO HUẤN SỐ 9 - Chúa nhật ngày 28.01.18

GIA ĐÌNH: ĐỊA CHỈ ĐÓN NHẬN VÀ TRÂN TRỌNG SỰ SỐNG

H. Làm sao để gia đình thành “địa chỉ đón nhận và trân trọng sự sống”?

T. Gia đình thành “địa chỉ đón nhận và trân trọng sự sống” khi cha mẹ sẵn sàng đón nhận con cái như ân huệ Chúa ban, trở thành người xây dựng nền văn minh tình thương và văn hoá sự sống.

Giải thích[10]:

Gia đình phải là nơi đón nhận và trân trọng sự sống. Tự bản chất, tình yêu vợ chồng hướng đến việc sinh sản. Con cái không phải là điều gì đó được thêm vào cách ngẫu nhiên, nhưng phát xuất từ chính tâm điểm của tình yêu, là hoa trái và sự phong phú của tình yêu. Chính vì thế, gia đình được coi là cung thánh của sự sống. Vì giá trị tối thượng của sự sống và vì quyền sống của con người ngay từ giây phút khởi đầu, không ai và không điều gì có thể biện minh cho việc tước đoạt sự sống của các thai nhi. Trong hai thập niên qua, chúng ta phải đau lòng nhìn nhận rằng tình trạng phá thai ngày càng trở thành phổ biến và gia tăng tại Việt Nam, kể cả trong một số gia đình Công giáo. Với ơn Chúa, anh chị em hãy can đảm dứt khoát với hành động phá thai, trở thành người xây dựng nền văn minh tình thương và văn hoá sự sống, thay cho nền văn minh thù hận và văn hoá chết chóc.

 

GIÁO HUẤN SỐ 10 - Chúa nhật ngày 04.02.18

GIA ĐÌNH: NƠI CHỐN THỰC THI LÒNG HIẾU THẢO

H. Làm sao để gia đình thành “nơi chốn thực thi lòng hiếu thảo”?

T. Gia đình thành “nơi chốn thực thi lòng hiếu thảo” khi mọi thành viên biết chăm sóc, vâng phục các đấng sinh thành, cũng như qua trách nhiệm trợ giúp các ngài về vật chất và tinh thần khi về già hoặc đau yếu.

Giải thích[11]:

Không ai trong chúng ta tự ban sự sống cho mình nhưng đều đón nhận sự sống từ Thiên Chúa qua cha mẹ. Vì thế, nếu sự sống là hồng ân lớn lao nhất chúng ta lãnh nhận, thì hiếu thảo với cha mẹ cũng phải là bổn phận căn bản của đạo làm con. Không lạ gì trong Mười Điều Răn, bổn phận thảo kính cha mẹ chỉ đứng sau điều răn thờ phượng Chúa và dẫn đầu những điều răn khác trong tương quan với tha nhân. Lòng hiếu thảo này được thể hiện qua sự vâng phục cha mẹ (x. Cn 6,20-22), cũng như qua trách nhiệm trợ giúp cha mẹ về vật chất và tinh thần khi các ngài về già hoặc đau yếu (x. Hc 3,2-6).

Cũng cần phải nói đến bổn phận chăm sóc người cao tuổi, vốn là nét đẹp truyền thống trong văn hoá dân tộc Việt Nam. Tuy nhiên, trong thời đại quá đề cao thành công vật chất và hiệu năng sản xuất ngày nay, người ta có khuynh hướng coi người già như gánh nặng của xã hội và muốn loại ra bên lề. Chúng ta cần phải có cách nhìn tích cực hơn về vai trò của người cao tuổi. Thật vậy, người già là ký ức của lịch sử, sợi dây nối kết các thế hệ, người truyền lại kinh nghiệm và sự khôn ngoan cho con cháu. Vì thế, một gia đình không biết trân trọng người già thì gia đình đó đang trên đà suy thoái; ngược lại, gia đình tôn quý người cao tuổi là gia đình có tương lai bền vững.

GIÁO HUẤN SỐ 11 - Chúa nhật ngày 11.02.18

GIA ĐÌNH: NGÔI TRƯỜNG GIÁO DỤC ĐẦU TIÊN VÀ CĂN BẢN

 H. Làm sao để gia đình thành “ngôi trường giáo dục đầu tiên và căn bản”?

T. Gia đình thành “ngôi trường giáo dục đầu tiên và căn bản” khi cha mẹ biết quan tâm giáo dục con cái cách hài hoà về những giá trị nhân bản, đạo đức và đức tin.

Giải thích[12]:

- Gia đình là ngôi trường đầu tiên dạy những giá trị nhân bản: tập sống mối liên hệ với người khác, tập lắng nghe và tôn trọng tha nhân; nhờ đó, khi bước vào đời sống xã hội, các em sẽ sống tử tế và hoà hợp với mọi người, thay cho lối sống ích kỷ và chỉ tìm cách thống trị người khác.

- Gia đình là ngôi trường đầu tiên giáo dục đạo đức: tập cho con những thói quen tốt; hình thành những nguyên tắc và luật lệ trong đời sống; học cách sử dụng tự do cách khôn ngoan và đúng đắn; có cái nhìn đúng đắn và tích cực về việc sửa dạy con cái: không phát xuất từ sự giận dữ nhưng từ tình yêu thương, giúp trẻ ý thức rằng làm sai sẽ dẫn đến hậu quả xấu, do đó phải biết xin lỗi và đền bù những thiệt hại gây ra, khích lệ khi con cái làm việc tốt; lưu tâm đến việc sử dụng các phương tiện truyền thông để giúp con cái tập làm chủ thay vì làm nô lệ. Để được như thế, cha mẹ cần tạo được sự tin tưởng của con cái và cách giáo dục tốt nhất chính là cách sống và gương sáng hằng ngày của cha mẹ.

- Gia đình là ngôi trường đầu tiên giáo dục đức tin: tập cho con ngôn ngữ đức tin từ những việc nhỏ bé nhất như tập làm dấu Thánh Giá, đọc kinh Lạy Cha và Kính Mừng, hôn ảnh Chúa và Đức Mẹ, tham gia giờ kinh gia đình, khuyến khích con tham gia các lớp giáo lý và sinh hoạt đạo đức tại giáo xứ...


 


 

[1] x. Thư MV của HĐGMVN năm 2017, số 1.

[2] x. Thư MV của HĐGMVN năm 2017, số 2.

[3] x. Thư MV của HĐGMVN năm 2017, số 2.

[4] Thư MV của HĐGMVN năm 2017, số 5.

[5] Thư MV của HĐGMVN năm 2017, số 4.

[6] FC, số 49.

[7] LG, số 11.

[8] x. Tâm thư gởi các gia đình của HĐGMVN 2016, số 7.

[9] x. Tâm thư gởi các gia đình của HĐGMVN 2016, số 8.

[10] x. Tâm thư gởi các gia đình của HĐGMVN 2016, số 9.

[11] x. Tâm thư gởi các gia đình của HĐGMVN 2016, số 9.

[12] x. Tâm thư gởi các gia đình của HĐGMVN 2016, số 10.