THỪA TÁC VIÊN LỜI CHÚA

THỪA TÁC VIÊN LỜI CHÚA

Thánh lễ là đỉnh cao của Phụng vụ. Thánh lễ có 2 phần liên kết chặt chẽ với nhau làm thành 2 bàn tiệc: Lời Chúa và Thánh Thể. Thói quen thường có của không ít người giáo dân là thiếu quan tâm đến phần Phụng vụ Lời Chúa. Chẳng hạn như đi lễ trễ, gần hết phần Phụng vụ Lời Chúa mới có mặt. Thậm chí, những người có trách nhiệm trong phần Phụng vụ Lời Chúa cũng lơ là trong việc chuẩn bị và cử hành: người đọc Sách Thánh thiếu trang nghiêm, cách đọc vấp váp và vội vàng, trang phục thiếu chỉnh tề… Vì thế, ý thức tầm quan trọng của phần Phụng vụ Lời Chúa trong Thánh lễ và việc phải chu toàn vai trò của mình cách chu đáo là điều rất nên làm đối với những ai được vinh dự tuyển chọn làm “Thừa tác viên Lời Chúa”.

1. Thừa tác viên Lời Chúa là ai?

- Người có tác vụ đọc sách (quý thầy có tác vụ đọc sách là “thừa tác viên chính thức”).

- Người tín hữu (Nam hoặc Nữ đã lãnh nhận bí tích Thánh Tẩy) “thực sự xứng đáng và được chuẩn bị kỹ càng” (x. Quy chế tổng quát - Sách lễ Roma, số 66).

2. Đặc tính của thừa tác viên Lời Chúa

- Yêu mến Lời Chúa - hiểu và sống những Lời mà mình được vinh dự công bố.

- Biết “nghệ thuật công bố Lời Chúa”:

+ Hiểu nội dung Lời Chúa sắp được công bố: Lời Chúa phán hay lời dạy của các tông đồ, hay lời giáo huấn…; nói cho ai; nói về vấn đề gì; thể văn nào…?

+ Lưu tâm đến lợi ích của cộng đoàn: đọc làm sao để cộng đoàn cảm nhận Chúa đang nói với họ qua môi miệng của thừa tác viên. Ví dụ, khi cộng đoàn là người cao tuổi thì cần đọc chậm, với giới trẻ có thể đọc nhanh hơn, với thiếu nhi cần đọc cách đơn sơ và hồn nhiên…

+ Tư cách cá nhân của thừa tác viên: vì việc đọc Sách Thánh là hành vi công bố Lời Hằng Sống, nên phải được diễn tả bằng tất cả con người thừa tác viên qua thái độ nội tâm và cử chỉ bên ngoài.

3. Lời Chúa trong Năm Phụng Vụ

- Các ngày Chúa nhật được phân theo chu kỳ 3 năm A - B - C (theo Lịch Phụng vụ / và có ghi trong sách bài đọc).

- Các ngày thường trong tuần được phân theo năm Chẵn - Lẻ (ghi trong sách bài đọc). Ví dụ Năm Phụng vụ 2018 là Năm Chẵn.

4. Cách thức công bố Lời Chúa

4.1. Nơi công bố Lời Chúa (x. Quy chế tổng quát - Sách lễ Roma, số 272):

- Giảng đài là nơi chỉ dành để công bố và giảng Lời Chúa.

- Mỗi nhà thờ chỉ có 1 giảng đài cố định, chứ không phải là giá sách di động.

4.2. Trang phục và chỗ ngồi của thừa tác viên:

- Trang phục: thường sẽ là áo trắng dài, áo dòng. Ngoài ra, các trang phục khác cần phải nghiêm trang (áo sơ-mi dài tay - bỏ trong quần cho nam giới; comple hay sơ-mi dài tay - quần tây cho nữ giới). Không được mặc những trang phục gợi cảm, nhếch nhác (áo thun, bông hoa lòe loẹt…).

- Chỗ ngồi: không diễn tả địa vị, mà chỉ nhằm giúp thừa tác viên quan sát và di chuyển dễ dàng khi thi hành nhiệm vụ. Nên ngồi gần cung thánh, gần lối giữa để quan sát và di chuyển cho thuận tiện.

4.3. Công bố Lời Chúa (x. Quy chế tổng quát - Sách lễ Roma, số 18):

- Chuẩn bị:

+ Xem trước Bài Sách Thánh mà mình sẽ công bố (vào thời gian thuận tiện - Ví dụ: ngay trước Thánh lễ / hoặc có người kỹ lưỡng xin in bài đọc để “dò” trước ở nhà).

+ Để ý kỹ vị trí Bài Sách Thánh mà mình sẽ đọc: ngày lễ, số trang…

+ Hiểu thể loại: Một câu truyện, một mẫu đối thoại, một lá thư, một dụ ngôn, một bài thơ hay một lời tiên tri…

+ Hiểu nội dung Bài Sách Thánh mà mình sắp công bố.

+ Chú ý các tên riêng (nếu có) để phát âm cho đúng.

- Thời điểm di chuyển:

+ Nếu có lời dẫn cho bài đọc thì sẽ di chuyển khi bắt đầu đọc lời dẫn. Nếu không có lời dẫn thì chỉ di chuyển khi chủ tế đọc câu kết của lời nguyện: “Chúng con cầu xin…”

+ Khi đọc xong, phải đợi sau khi cộng đoàn tung hô xong câu đáp mới rời khỏi giảng đài (nếu không đọc đáp ca). Nếu có đọc đáp ca thì khi cộng đoàn đọc xong câu đáp cuối cùng mới rời khỏi giảng đài.

- Cách thức di chuyển:

+ Không vội vàng, không hấp tấp, không quá chậm.

+ Phải khoan thai, tự chủ và trang nghiêm.

+ Khi di chuyển hai tay khoanh hay chắp lại, và nếu không gì ngăn trở, tốt nhất nên đi giữa lòng nhà thờ tiến lên cung thánh.

+ Khi lên cung thánh phải cúi mình (cúi sâu) nơi chính giữa cung thánh (chỉ 1 lần) rồi mới đi đến giảng đài (chỉ cúi chào Bàn thờ, không cúi chào chủ tế). Và khi xuống cũng ra giữa cung thánh cúi mình (chỉ 1 lần) rồi mới đi xuống.

- Dáng vẻ:

+ Tự nhiên: đứng thẳng ở tư thế tự nhiên và giữa bục giảng, không áp sát, không đứng quá xa, không đứng chân thấp chân cao; hai tay đặt trên giá sách hay dùng để giữ trang sách, không đặt cả hai khuỷu tay lên giá sách, không ra vẻ điệu đà quá lố...

+ Trang nghiêm: biểu lộ lòng tôn kính với niềm tin…

- Thể thức công bố:

+ Không cần đọc “Bài đọc I” và hàng chữ in nghiêng trong ngoặc kép, nhưng bắt đầu ngay với câu: “Bài trích sách…”

+ Cung giọng đọc rõ ràng, khoai thai, thanh thoát; không gắt gỏng, lè nhè hay ướt át; biết phân câu, ngắt câu cho đúng. Tuyệt đối không đọc theo lối diễn thuyết hay biểu diễn (vừa đọc vừa ngẩng đầu lên xuống, quay qua quay lại…)

+ Khi kết thúc bài sách thánh, ngưng khoảng 3 giây rồi mới xướng: “Đó là Lời Chúa”.

+ Đọc với tất cả lòng yêu mến Lời Chúa.

Ước mong các “Thừa tác viên Lời Chúa” trong Giáo phận chúng ta luôn ý thức vai trò quan trọng của mình và thi hành vai trò ấy một cách cẩn trọng và tốt đẹp, hầu Thiên Chúa được vinh danh và nhiều người được ơn thánh hoá.

LM. Phêrô Vũ Văn Hài