BỊ HIỂU LẦM BỞI NHỮNG NGƯỜI THÂN | Thứ Bảy Tuần II Thường Niên | Mc 3,20–21

Bài Tin Mừng hôm nay chỉ vỏn vẹn có hai câu, nhưng lại mở ra một nghịch lý sâu xa trong đời sống của Đức Giêsu: Người không bị chống đối bởi kẻ thù, mà bị hiểu lầm bởi chính những người thân cận nhất.

Sau những ngày đi rao giảng Tin Mừng, Đức Giêsu cùng các môn đệ trở về Caphácnaum. Vừa đến nơi, đám đông lại kéo đến đông đảo, khiến Người và các môn đệ “không sao ăn uống được”. Nghe tin ấy, thân nhân của Đức Giêsu vội vàng kết luận rằng Người đã mất trí và tìm cách đưa Người trở về quê nhà Nadarét.

1. Một nhận định vội vã

Chính các thân nhân Đức Giêsu cũng không thể không biết rằng dân chúng đang say mê theo Người: họ tìm đến để được nghe giảng, được trừ quỷ, được chữa lành. Một người mất trí sao có thể làm được những điều ấy? Thế nhưng, khi chỉ nhìn sự việc từ bề ngoài, con người rất dễ rơi vào lối phán đoán hời hợt. Việc không ăn uống, không nghỉ ngơi, không giữ nhịp sống quen thuộc bị xem như dấu hiệu của bất thường, thay vì xem đó như dấu chỉ của một đời sống bị cuốn hút bởi sứ mạng.

2. Rời bỏ khỏi đời sống an toàn như một điều “không tỉnh trí”

Có lẽ, sự hiểu lầm ấy đã bắt đầu từ ngày Đức Giêsu rời bỏ cuộc sống quê nhà để bước vào con đường sứ mạng. Theo cách nhìn tự nhiên, không ai được xem là tỉnh trí khi từ bỏ một cuộc sống ổn định, một nghề nghiệp an toàn, để chọn một đời sống bấp bênh, nay đây mai đó, không nhà cửa, không bảo đảm tương lai. Huống chi, Người lại rao giảng một giáo lý xa lạ, bị giới lãnh đạo Do Thái coi là không chính thống. Trong con mắt của những người quen, sự chọn lựa ấy dễ bị xem là liều lĩnh, thiếu khôn ngoan, thậm chí là điên rồ.

Chưa dừng lại ở đó, Đức Giêsu còn tụ tập quanh mình một nhóm môn đệ rất khó hiểu theo tiêu chuẩn xã hội thời bấy giờ: những người chài lưới ít học, một người thu thuế bị khinh miệt, vài người có dính dáng đến các khuynh hướng chính trị. Theo lối suy nghĩ thông thường, chẳng ai tỉnh trí mà lại đặt tương lai của mình vào một nhóm người như thế. Nhưng chính nơi những con người bị coi là hèn kém ấy, Thiên Chúa lại khởi sự một lịch sử cứu độ mới.

3. Sự lo lắng mang hình thức bảo vệ

Có thể các thân nhân còn lo xa hơn. Họ thấy Đức Giêsu ngày càng đụng chạm đến các Kinh sư, Pharisêu và giới lãnh đạo tôn giáo – những người có quyền lực và ảnh hưởng lớn. Đối đầu với họ đồng nghĩa với nguy hiểm, thậm chí là cái chết.

Trong nỗi lo ấy, việc “bắt” Đức Giêsu về nhà có thể xuất phát từ ý muốn bảo vệ. Nhưng chính sự bảo vệ ấy lại vô tình trở thành cản trở cho sứ mạng. Như Đức Giêsu đã từng nói: “Người ta sẽ có kẻ thù nghịch là người nhà mình” (Mt 10,36). Không phải vì thiếu yêu thương, mà vì yêu thương không theo logic của con người.

Dưới cái nhìn của dân chúng, đời sống của Đức Giêsu tuy khác thường, nhưng không phải là bất bình thường. Trái lại, nơi Người tỏa sáng một điều gì đó vượt trội: lời giảng đầy uy quyền, hành động chan chứa lòng thương xót, những phép lạ trừ quỷ và chữa lành.

5. Ba tự do căn bản trong đời sống của Đức Giêsu

Nhìn vào Đức Giêsu, ta thấy Người vượt lên trên ba nguyên tắc mà con người thường dựa vào để tổ chức đời sống mình. Người không tìm sự bảo đảm cho bản thân, vì hoàn toàn tự do trước của cải và tương lai. Người không tìm sự an toàn, vì không để nỗi sợ chi phối điều phải làm. Và Người không bận tâm đến lời khen chê, vì biết rõ mình được sai đi để làm gì. Chính sự tự do ấy làm cho đời sống của Người trở nên khó hiểu đối với những ai quen sống trong tính toán và phòng vệ.

6. Nghịch lý của Tin Mừng: điều bị coi là điên rồ

Trong mọi thời đại, những con người sống vì lý tưởng cao cả – các hiền nhân, triết nhân, thánh nhân – thường bị xem là kỳ lạ, thậm chí bị hiểu lầm. Đức Giêsu còn vượt trên tất cả những khuôn mẫu ấy, vì tư tưởng và đường lối của Người là tư tưởng và đường lối của Thiên Chúa, “cao hơn trời so với đất” (x. Is 55,9). Vì thế, thánh Phaolô đã có thể nói: “Chúng tôi rao giảng một Đức Kitô chịu đóng đinh, điều mà người Do Thái coi là ô nhục, và dân ngoại cho là điên rồ” (1 Cr 1,23). Nhưng chính nơi điều bị coi là điên rồ ấy, chân lý và tình yêu của Thiên Chúa được tỏ lộ trọn vẹn để đem lại ơn cứu độ cho con người.

Tin Mừng hôm nay cho thấy: theo Đức Giêsu không chỉ là đối diện với chống đối từ bên ngoài, mà còn là chấp nhận bị hiểu lầm ngay trong những mối tương quan thân thiết nhất. Sự hiểu lầm ấy không phải là thất bại của tình yêu, nhưng là hệ quả tất yếu của một đời sống trung thành với điều mình đã được trao phó.

Lm. Thái Nguyên