LỜI GIỚI THIỆU

Mục Vụ Phụng Vụ Giáo phận Cần Thơ xin trân trọng giới thiệu loạt bài suy niệm Kinh Thương Người có 14 mối của Lm. Gs. Lê Ngọc Ngà, được trình bày theo cách đơn giản, cụ thể, giúp người đọc hiểu rõ ý nghĩa và áp dụng trong đời sống hằng ngày.

Mỗi bài viết tập trung vào một mối thương người, dựa trên nền tảng Lời Chúa, gợi lại những câu Kinh Thánh liên quan, để nhận ra Thiên Chúa hiện diện nơi những anh chị em cần được yêu thương. Tiếp đó, mỗi mối thương người được minh họa bằng một chứng nhân cụ thể: một vị thánh hay một tấm gương sống, để người đọc thấy đức tin được thể hiện trong hành động đời thường.

Cuối cùng, bài viết gợi ý những cách thực hành Kitô giáo thiết thực từ việc giúp đỡ vật chất, chăm sóc tinh thần, đến nuôi dưỡng đời sống thiêng liêng cho tha nhân.

Loạt bài này không chỉ giúp hiểu đúng ý nghĩa từng mối thương người trong bài kinh quen thuộc, mà còn khơi dậy tinh thần sống đạo, giúp mỗi Kitô hữu biết yêu thương, phục vụ và trở nên chứng nhân của lòng thương xót Chúa giữa đời sống hôm nay.

MVPV/GPCT

Mối thứ sáu: Chuộc kẻ làm tôi | Giải thoát con người khỏi áp bức, giam cầm và nô lệ tội lỗi

Có những cuộc đời bị trói buộc bởi bất công, bạo lực hoặc chính tội lỗi của mình, khiến họ như sống trong bóng tối không lối thoát. “Chuộc kẻ làm tôi” là mời ta bước vào những nơi ấy để đem tự do, lòng thương xót và phẩm giá trở lại cho anh chị em mình. Khi ta nâng dậy một người bị giam cầm, ta đang tham dự vào chính sứ mạng giải phóng của Đức Kitô.

1. Nền tảng Lời Chúa

Trong Cựu Ước, việc chuộc kẻ làm tôi được xem là hành vi công chính và đầy lòng thương xót. Lề luật dạy: “Nếu anh em thấy một người anh em bị bán làm nô lệ, hãy chuộc lại” (Lv 25,48). Thiên Chúa được mặc khải như Đấng giải phóng dân khỏi ách nô lệ Ai Cập, dẫn họ vào tự do của giao ước. Sang Tân Ước, Đức Giêsu Kitô là Đấng thực hiện trọn vẹn mối thương người này: Người đến “để loan báo cho kẻ bị giam cầm biết họ được tha, và trả tự do cho người bị áp bức” (Lc 4,18). Cái chết và sự phục sinh của Người là hành vi “chuộc lại” nhân loại khỏi nô lệ tội lỗi và sự chết. Do đó, “chuộc kẻ làm tôi” không chỉ là hành động nhân đạo, mà là sự tham dự vào sứ mạng cứu độ của Đức Kitô.

2. Gương chứng nhân

Thánh Perdro Nolasco (1189–1256), sáng lập Dòng Đức Mẹ Chuộc Kẻ Làm Tôi (Mercedaria), đã dâng hiến đời mình để cứu các Kitô hữu bị bắt làm nô lệ ở Bắc Phi. Các tu sĩ của ngài thậm chí sẵn sàng thế thân để giải thoát người bị giam giữ. Họ hiểu rằng không gì cao quý hơn việc trả lại tự do cho anh em và phục hồi phẩm giá con người.

Thánh nữ Josephine Bakhita (1869–1947), nữ tu người Sudan gốc nô lệ, là một chứng nhân rực sáng của mối thương người này. Từng bị bắt cóc và bán làm nô lệ nhiều lần, chị đã tìm thấy tự do và phẩm giá nơi Đức Kitô và trở thành nữ tu Canossian. Suốt đời, thánh nữ phục vụ người nghèo và những ai bị áp bức, trở thành biểu tượng sống động của sự giải thoát và lòng thương xót có khả năng chữa lành mọi xiềng xích.

Thánh Oscar Romero (1917–1980), Tổng Giám mục El Salvador, lên tiếng bênh vực những người nghèo, bị đàn áp và giam cầm chính trị. Ngài coi việc đấu tranh cho công lý và quyền con người là cách tham dự vào sứ mạng chuộc kẻ làm tôi, mặc dù điều đó dẫn đến cái chết của ngài.

Hiện nay các Dòng tu, Ban Caritas, các tổ chức Công giáo vẫn âm thầm phục vụ nơi nhà tù, trại giam, trung tâm cai nghiện, và những nơi người ta bị “giam giữ” trong nghèo khổ, bạo lực, hoặc tội lỗi. Họ thực hiện sứ vụ như là dấu chỉ của lòng thương xót Thiên Chúa đang mở cửa xiềng xích cho con người hôm nay.

3. Thực hành

Ngày nay, hình thức “làm tôi” không chỉ là nô lệ thể lý, mà còn là nô lệ tinh thần: nghiện ngập, nợ nần, bạo lực, lạm dụng, hoặc bị giam trong tuyệt vọng. Người Kitô hữu được mời gọi trở thành khí cụ của ơn giải thoát bằng lời cầu nguyện, sự cảm thông, và hành động cụ thể. Ta có thể thăm tù nhân, hỗ trợ chương trình tái hòa nhập, giúp người nghiện tái sinh cuộc sống, hoặc đơn giản là kiên nhẫn lắng nghe người đang bị giam hãm trong tội lỗi hay đau khổ nội tâm. Mỗi việc làm đó đều nối dài cánh tay của Đấng Cứu Chuộc. Trong đời sống thiêng liêng, “chuộc kẻ làm tôi” còn là lời mời gọi ta góp phần giải thoát linh hồn khỏi tội lỗi qua hy sinh, cầu nguyện và các việc lành. Khi ta giúp ai đó đứng dậy, tìm lại tự do và phẩm giá, chính ta cũng được Đức Kitô giải thoát khỏi ích kỷ và thờ ơ. Bởi vì “nơi đâu có Thần Khí Chúa, nơi đó có tự do” (2Cr 3,17).